Japonya'da Ogrencilik

Kendisi eger olur da burayi okursa ozur dileyim, birkac yil once Turkiye'ye dondugumde yolda bir tanidigi gormus ve Japonya'dan kapmis oldugum aliskanlikla hic bir sey soylemeden sadece kafami egip selam verip gecmistim yanindan. O kisi bana nerede oldugumu hatirlatti, "Akira, dur yahu nereye gidiyorsun?" ... Allaaa allaa nereye gidiyorsam gidiyorum sana ne! diye icimden gecirdim ancak Turkiye'de gayet normal birsey durup dururken "ne yapiyorsun? nereye boyle? " Japonya'da halbuki cok hicbir sey yapmadan oturanlara ne yapiyorsun diye soruyorlar. Eger soyleyecek elle tutulur bir seyiniz yoksa kimseye telefon acip "naber yaa" diye de soramiyorsunuz. Neyse soz konusu kisi beni yolumdan cevirip nerede oldugumu hatirlatti, bu konuda da ona tesekkur etmek isterim.
...Akira uzun zaman oldu nerelerdesin, hala Japonya'da misin?

Uzun zaman oldu degil mi, buralara gelince sanki hic gitmemisim gibi geliyor halbuki...

...Yok yok uzun zaman oldu... ee haberler sende anlatsana Japonya'yi nasil?

Guzeel, kosturmaca falan okul is yemek ayni burasi gibi.
(Burada karsimdaki kisinin yuzunde ufak tefek hayal kirikligi yasadigi ifadeleri belirmeye basliyor, belli ki cevabim tatmin edici degil)
...Haa, ee hayat nasil peki?

Ilk gunler alismaya calisirken hersey enteresan geliyordu ama, alisinca yabanci bir ulkede yasiyormus gibi hissetmiyorsun, ama rahatimiz keyfimiz yerinde.. Sen neler yapiyorsun?

...Ben iyiyim yaa, Japonlar cok iyi insanlarmis, Mehmet Akif Ersoy oraya gittiginde "Japonlar bir de musluman olsalarmis en guzel musluman olurmus" demis, gercekten oyle mi?

Ehehhe kelime-i sahadet getirmeye calisirken /l/ ile /r/ seslerini tam soyleyemedikleri icin kabul etmemisler onlari musluman olarak hahahha

..........................

Saka bir yana, Mehmet akif Japonya'ya mi gitmis (pot kirilmistir laf degistirilir)

...Gitmis yaa, ayni Turk gibiymis onlar da.

Oyle yaa, iyisi bizim gibi iyi, kotusu bizim gibi kotu... Hocam ben ufaktan izninizi alayim, yetismem gereken yerler var. Umarim tekrar gorusuruz.

... Yahu Akira dondugunde bu sefer iyi gozlemlemeye calis bakalim belki bir seyler edinirsin (caaaaaart laf sokulmustur)

Ekikik...

Bu tip diyaloglarla cok slk karsilasmaktayim, gercekten de Japonlar ve Turklerin ayni Mogol kokenli olduklari o yuzden bize cok benzedikleri ayni bizim gibi kulturlerine degerlerine cok bagli olduklari, anne babaya saygili olduklari vesaire soylenir durur. Ayni irktan mi geliyoruz yoksa gelmiyormuyuz gibi konularla cok fazla ilgilenmiyorum, aslinda az cok okuyup etsem de bu konular ayak ustu tartisilacak konular olmadigi icin pek konusmayi sevmiyorum. Ancak dil konusunda ortak yonler benzerlikler oldugu bir gercek, yalniz bu demek degildir ki bizler ayni kokteniz. Anne baba'ya saygisi sevgisi olmayan toplumu zaten duymadim, tum toplumlarda anne babaya saygi sevgi vardir diye tahmin ediyorum, eve girerken ayakkabi cikariyorlar ... dunya kulturunun yarisindan fazlasinda eve vesaireye girerken ayakkabilar cikarilir. insan iliskilerinin benzerligi gibi konulara bakacak olursak yine belli bir seviyeye gelmis tum toplumlarda bu benzerliklere rastlanir, yani nedir? niye Japonlari Turk yapmak istiyorlar? Soz dizimi benzedigi icin ya da gramer benzedigi icin mi? Dilbigisi benzerlikleri gibi konulara daha sonra detayli olarak girmek isterim.
Turkler'e en cok benzeyen toplumun Yunan, Iran, Bulgarlar oldugunu dusunecek olursak aslinda bize cok da degil adam gibi dusuneceksek hic benzemeyen bu toplumu neden kendimize yakistiriyoruz biliyor musunuz?
Ben de tam olarak bilmiyorum ama Japonlarla hic savasmamis olmamiz, Ertugrul faciasinda kurtarilan osmanli askerleri, Osmanli-Rus (kirim savasi) sirasinda Rus Japon savasinin cikmasi ve Japonlarin Ruslara karsi aldigi Deniz zaferi sonucunda bizimle ayni tarafta olduklarini dusunmemiz gibi seyler... Eh bir de utangac yapilari hosumuza gidiyor olabilir...
Keske biz de Japon olsaydik diyen yok ben ona cok sasiriyorum... ona ragmen hala komik komik Turkiye'ye gelen Japonlara siz aslinda Turksunuz diyen kazma kurek beyinlileri gorup bir sigara yakmak istiyorum...

Ek not: Alttaki fotograf Japonya'da en sevdigim yerlerden biri olan Kurashiki sehrinden bir goruntu (Okayama vilayeti)

Tam bir dakika once burada Mart ayinin 15'i oldu, halbuki daha Turkiye'de saatlerce insanlar ayin 14'unu yasayacak ve ayin 15'ine girecekler. Yalniz burada farkli bir sey vardi bugun. White Day denilen sevgililer gununun bir nevi devami niteliginde bir etkinlik. Adinin ingilizce olmasi kimseyi sasirtmasin, Japonya haricinde hic bir ulkede kutlanmayan bir gun bu. Belki Guney Kore'de az biraz kutlanmaktadir bilemeyecegim. Sevgililer gununde kizlarin erkeklere cikolata aldigini soylemistim, iste bunun tam tersi Mart'in 14'unde uygulanmakta. Erkekler kiz arkadaslarina birseyler (cikolata, don, parfum v.s) alip hediye etmekte. Tabii ki bu da tamamen bir pazarlama stratejisi ancak hedeflenen kitle erkekler oldugu icin sanildigi kadar da cok tutmamis bir etkinlik haline gelmis durumda. Japonya'da bir urun ozellikle cok fazla ozellige sahip olmayan daha cok yenilebilir icilebilir ya da giyilebilir bir urun satilacaksa hedef kitle oncelikle ortaokul ve liseli kizlar daha sonra universite ve ustu kiz ve kadinlar olmakta. Gerekli sevimliligi tutturup urununuzu akillica pazarlayabilirseniz bir gunde cok zengin olmamak icin hicbir nedeniniz yok. Onemli olan bu hatunlarin psikolojisi ve nelerden hoslandigi gibi seyleri iyi takip etmek. Satacaginiz urunun gercekten hic bir faydasi olmasi gerekmiyor, cubuk krakerden, yesil caya, ipod icin yapistirmadan makyaj malzemesine kadar binlercesini bulabilirsiniz.
Ornegin su siralar Japonya'da Saglik ve Uzun Yasam sozcukleri anahtar haline gelmis durumda. Daha dogrusu Organic Life Style denilen olgu. Bence bugune kadar gorup duydugum moda laflarin icinde en mantiklisi bu. Sebze, meyva'dan sabuna kadar minimum kimsayallarin kullanildigi organik urunler deli gibi satmakta. Hatta icinde bizim bile burnumuzu kivirdigimiz zeytinyagi sabunlari buyuk ilgi gormekte, bir iki Turk firmasi da bu ise el atmis durumda (daha dogrusu Japon firmalari Turklerden aliyor)...
Guzel ve sade paket yaptiktan sonra bu ulkede kakanizi bile binlerce yene satabilirsiniz emin olun...

Gerek mail olsun gerekse diger yollarla su siralar en cok sorulan sorulardan biri "nasil yapar da monbukagasho bursunu alir ben de hayatima nese katar, Japonya'da okurum"dur. Basit olarak burada bildigim kadarini yazayim dedim, zira daha fazlasini yazacak ne yetkim ne de acikcasi bilgim var.
Monbukagakusho yani Japonya milli egitim bakanligi yuksek lisans arastirma ogrencisi sinavi basvurulari bahar aylarinda baslamakta. Her daldan lisans ya da y.lisans ogrencisi bu bursa basvurma hakkina sahip. Tip, muhendislik, sosyal bilimler vesaire. Bursa basvurmak icin gerekli olanlar bir devlet universitesi (cok nadir ozel universiteler de kabul ediliyor ama sans dusuk) profesoru ya da yardimci profesorunden kabul kagidi aliyorsunuz. Kabul kagidi mektup falan degil, uzerinde Sn.Bilmemkim sinavi kazandigi takdirde ogrenci olarak kabul ederim gibi birseyler yazan cok basit bir kagit. Yani gecmeniz gereken ilk sinav aslinda bu kagidi alma asamasi ki, eger iyi bir ingilizce ya da japonca bilgisine sahip ve de sacma sapan olmayan bir arastirma konunuz varsa bu belgeye cok zorlanmadan kavusabilirsiniz. Nasil yaa? diyenler icin... Oncelikle internet kullanmayi bileceksiniz ve zaten buraya kadar gelenler bu bilgiye az cok sahiptir. Kendi alaniniz ya da arastirma yapmak istediginiz konu ile ilgili keywordleri Japonya sayfalarinda tarattiginiz zaman bir cok bolum ve hoca ismi ile karsilasacaksiniz, o hocalara tek tek "iyi gunler, ben turkiye x universitesi y bolumunde okuyorum, monbush sinavina girecegim ... vesair vesair... ekte arastirmak istedigim konu hakkinda proposal var" gibi bir mail atarak cevabinizi alabilirsiniz. Neyse, bu asamalari atlatip kabul belgesini aldiktan sonra, buyukelcilik ya da konsolosluktan aldiginiz basvuru belgelerini doldurup agustos ayi gibi sinava (sozlu, mulakat) girersiniz.
Sozlu sinavda eskiden bu bursu alip Japonya'da okumus olan Turk akademisyenler ve buyukelcilik gorevlileri olacaktir. Size neden boyle bir konu calismak istediginizi bu calismanin Turkiye'ye ne gibi bir yarar getirecegi seklinde sorular soracaklar. Sorulara mantikli cevaplar verip, konunuz da begenilirse monbusho'ya buyukelcilik tarafindan tavsiye ediliyorsunuz ve Subat ayina dogru monbusho'dan kesin kabul ya da red cevabini aliyorsunuz (red cevabi alan kisiyi henuz duymadim)...
Tabii buraya kadar cok kolay gozukse de, arastirma yapmak istediginiz konunun onemini goz ardi etmemek gerekiyor, zira orada sizle sinava girecek ya da basvuracak herkes iyi bir Toefl skoru ya da Japonca sinavi skoruna sahip.
Sosyal alanlarda ozellikle Japon edebiyati, dili gibi konularda calisacak olanlardan ozellikle Nooryoku shiken adi verilen Japon Dili sinavindan en az 2. ya da 1. seviye istenmekte, diger dallarda ise iyi bir Toefl skoru...
Kolay gelsin...